WordPress child theme: wat is het en wanneer heb je het nodig?

Heb je een WordPress-website en wil je iets aan je thema aanpassen? Dan kom je vroeg of laat de term child theme tegen. Vroeger had je bijna altijd een child theme nodig, maar nu niet meer.

Gebruik je alleen de instellingen van je thema, de WordPress Site Editor, een pagebuilder of Custom CSS? Dan kun je vaak prima zonder.

Pas je daadwerkelijk code of bestanden van je WordPress-thema aan? Dan is een child theme nog steeds één van de veiligste manieren om die wijzigingen te bewaren.

In dit artikel leg ik uit:

• wat een child theme is;
• wat het verschil is met een parent theme;
• wanneer je een child theme nodig hebt;
• en wanneer juist niet;
• wat er gebeurt bij een update;
• hoe je een child theme maakt;
• hoe dit werkt bij moderne block themes.

Wat is een WordPress child theme?

Een child theme is een WordPress-thema dat voortbouwt op een ander thema. En dat andere thema heet het parent theme.

Het child theme neemt standaard de styling en functionaliteit van het parent theme over.

Daarbovenop kun je je eigen aanpassingen toevoegen.

Bijvoorbeeld:

• CSS;
• PHP;
• aangepaste templatebestanden;
• functies;
• theme-instellingen.

Het grote voordeel is dat je wijzigingen niet rechtstreeks in het parent theme staan.

Daardoor kun je het parent theme blijven updaten zonder dat je aangepaste code bij iedere update wordt overschreven.

Wat is een parent theme?

Vrijwel ieder zelfstandig WordPress-thema is een parent theme. Het parent theme bevat alle bestanden die nodig zijn om als volledig thema te functioneren.

Een child theme is juist afhankelijk van dat parent theme.

Verwijder je het parent theme, dan kan het child theme niet zelfstandig blijven functioneren.

Voorbeeld van wanneer je een child theme gebruikt

Stel dat je het WordPress theme Impreza gebruikt.

Je wilt in een PHP-template een bepaalde functie veranderen. Als je dat rechtstreeks in het Impreza-bestand doet, werkt het misschien prima.

Totdat je Impreza update. De update vervangt de bestanden van het thema en jouw aanpassing kan verdwijnen.

Maar zet je die aangepaste code in een child theme, dan blijft de wijziging buiten het parent theme staan.

Na de update blijft je eigen code dus behouden. En dat is precies waarvoor child themes oorspronkelijk bedoeld zijn.

Heb je altijd een child theme nodig?

Hoewel je in principe niet altijd een child theme nodig hebt, zou ik het persoonlijk wel aanraden.

Een child theme is vooral nodig wanneer je bestanden of code van het thema wilt aanpassen.

Gebruik je alleen normale instellingen die door WordPress of je thema worden aangeboden, dan heb je meestal geen child theme nodig.

Denk bijvoorbeeld aan:

• kleuren wijzigen;
• logo vervangen;
• menu aanpassen;
• lettertypes instellen;
• pagina’s bouwen;
• widgets of blokken toevoegen;
• templates aanpassen via de Site Editor;
• instellingen wijzigen in Theme Options;
• CSS toevoegen via een daarvoor bedoelde optie.

Voor zulke wijzigingen hoef je meestal niet ineens een child theme te maken. Meestal… met andere woorden: het kán ook mis gaan.

Daarom zeg ik: installeer altijd een child theme. Zo weet je zeker dat wijzigingen simpelweg nooit verloren gaan. Niet meestal niet, maar nooit.

Ook omdat het misschien kan zijn dat je nu een simpele website maakt, maar over een paar jaar wil je misschien van alles aanpassen met code. En zonder child theme ben je dan de Sjaak.

Een child theme is geen backup

Even voor de duidelijkheid, een child theme is géén backup van je website. 

Het beschermt alleen bepaalde aangepaste bestanden tegen overschrijven bij een update van je theme.

Het beschermt je niet tegen:

• een gehackte website;
• databaseproblemen;
• verkeerd uitgevoerde updates;
• serverproblemen;
• menselijke fouten;
• verwijderde bestanden.

Maak dus altijd echte backups. Lees mijn uitleg over een backup maken van je website.

Een child theme maakt je website niet automatisch veiliger

Dat is nog zo’n misverstand: een child theme zorgt niet automatisch voor betere beveiliging.

Je website wordt veiliger door:

• updates;
• sterke wachtwoorden;
• goede hosting;
• weinig overbodige plugins;
• backups;
• tweefactorauthenticatie;
• veilige code.

Een slecht geschreven child theme kan zelfs problemen veroorzaken.

Wil je vooral aan de slag met het veiliger maken van je website? Lees dan mijn artikel over WordPress website beveiligen.

Wat gebeurt er als je geen child theme gebruikt?

Dat hangt maar helemaal van wat je van plan bent om te gaan aanpassen op je website.

Ga je alleen de instellingen aanpassen?

Dan gebeurt er zonder child theme waarschijnlijk niets.

Heb je alleen via de normale WordPress- of theme-instellingen gewerkt, dan blijven die instellingen meestal gewoon bestaan na een theme-update.

Ga je rechtstreeks bestanden wijzigen?

Dan heb je wel een probleem zonder child theme.

Een update kan die bestanden namelijk vervangen, waarna je aanpassingen verdwijnen.

Pas de bestanden van je parent theme daarom beter nooit rechtstreeks aan.

Wat gebeurt er bij een update van je WordPress theme?

Wanneer je een parent theme update, worden de bestanden van dat thema vervangen door de nieuwe versie.

De bestanden in je child theme blijven staan.

WordPress combineert vervolgens beide themes.

In grote lijnen:

• bestaat een bestand alleen in het parent theme > WordPress gebruikt het parentbestand;
• heeft het child theme een eigen versie van een template > WordPress kan die child-versie gebruiken;
• extra code uit het child theme wordt toegevoegd aan die van het parent theme.

Zo kun je dus updates uitvoeren zonder telkens al je maatwerk opnieuw toe te voegen.

Hoe maak je een child theme in WordPress?

Je kunt op verschillende manieren een child theme op je website zetten.

Optie 1: Een child theme downloaden van de maker

De makkelijkste manier is om een child theme te downloaden bij de maker van je parent theme. Zeker bij een premium WordPress theme is dat zo gepiept, want bij veel premium themes krijg je er een child theme bij.

Dat installeer je dan vervolgens zo:

1. Installeer eerst het parent theme via Weergave > Thema’s > Nieuw thema > Thema uploaden.
2. Je activeert dat theme niet.
3. Daarna doe je hetzelfde als bij puntje 1 met het child theme.
4. En vervolgens activeer je het child theme.

En klaar, kind kan de was doen.

Optie 2: Zelf een child theme maken

Handmatig een child theme maken klinkt moeilijker dan dat het is. Hier een stappenplannetje:

1. Maak een extra map aan op de locatie waar in WordPress de thema’s zijn opgeslagen, namelijk hier: /wp-content/themes/
2. Noem deze map naar de naam van het thema, met -child erachter
3. Je hebt maar één bestand nodig, namelijk het style.css-bestand, deze maak je aan in de map die je net hebt gemaakt
4. In het style.css-bestand plak je deze code:
   • /*
     Theme Name: Twenty Seventeen Child
     Theme URI: https://nl.wordpress.org/themes/twentyseventeen/
     Description: Twenty Seventeen Child Theme
     Theme Author: John Doe
     Author URI: https://www.voorbeeld.nl
     Template: twentyseventeen
     Version: 1.0.0
     */@import url(“../twentyseventeen/style.css”);/* Hieronder beginnen de aanpassingen aan je thema */
5. Pas in ieder geval de dik gedrukte onderdelen aan: Theme name en Template. Theme name is de naam van het thema (bijvoorbeeld ‘naamhoofdthema-child’). Template is de naam van je hoofdthema. Deze moet exact hetzelfde zijn zoals de map van je hoofdthema heet. De overige opties zijn optioneel.
6. Activeer nu het aangemaakte thema in je WordPress dashboard bij Weergave > Thema’s.
7. En klaar.

Moet je een child theme maken vóórdat je de website bouwt?

In principe moet je alleen een child theme maken voordat je begint met je website als je verwacht dat je daadwerkelijk themebestanden of code gaat aanpassen.

Maar ik zou adviseren om het simpelweg altijd vooraf te installeren, dat geeft het minste gedoe.

Kun je achteraf een child theme installeren?

Ook als je hele website al jaren staat kun je nog steeds een child theme installeren.

Maar let op: zodra je een ander theme activeert kan het zijn dat je bepaalde instellingen van je thema opnieuw moet doorlopen en opnieuw moet instellen.

Mijn advies is om dit niet zomaar eventjes in vijf minuten te doen. Maak eerst een backup van je website en test bij voorkeur op een staging website.

Is een child theme beter voor SEO?

Nee, met een child theme word je niet beter gevonden in Google.

Je bezoekers merken meestal niet eens dat er een child theme actief is.

Een child theme kan indirect wel helpen doordat je maatwerk netjes onderhoudbaar houdt.

Maar voor SEO gaat het om:

• content;
• techniek;
• snelheid;
• interne links;
• indexeerbaarheid;
• zoekintentie.

Lees daarvoor mijn gids over SEO voor je website.

Kun je een child theme zomaar verwijderen?

Nee, als je een child theme hebt dat daadwerkelijk maatwerk bevat, dan moet je dat nooit zomaar verwijderen.

Controleer eerst goed wat erin staat.

Een child theme kan bijvoorbeeld bevatten:

• PHP-code;
• custom CSS;
• template overrides;
• WooCommerce-templates;
• scripts;
• custom fonts.

Activeer je vervolgens alleen het parent theme, dan kan het zijn dat die aanpassingen verdwijnen.

Heb je een leeg child theme waar nooit iets in is gezet? Dan kan het mogelijk overbodig zijn, maar ook dan zou ik eerst controleren voordat je iets verwijdert. En altijd eerst een backup maken.

Veelgemaakte fouten met child themes

Een paar dingen gaan regelmatig mis:

• rechtstreeks code wijzigen in het parent theme;
• het parent theme verwijderen;
• een oud WooCommerce-template jarenlang laten staan;
• alle PHP-snippets in ‘functions.php’ gooien;
• code gebruiken die beter in een plugin thuishoort;
• na updates nooit testen;
• denken dat een child theme een backup is;
• denken dat een child theme je website veiliger maakt.

Wanneer gebruik ik zelf een child theme?

Eigenlijk bijna altijd, zeker voor klanten. Ik wil namelijk de vrijheid hebben om code aan te passen of toe te voegen en die mogelijkheid gebruik ik ook regelmatig.

En die aanpassingen moeten bewaard blijven, en dat gebeurt met een child theme.

Checklist: heb jij een child theme nodig?

Gebruik je deze website alleen met onderstaand lijstje en wil je dat in de toekomst zo houden?

1. WordPress-instellingen;
2. Site Editor;
3. Theme Options;
4. Pagebuilder;
5. Normale plugins;
6. Een klein beetje Custom CSS.

Dan heb je niet per se een child theme nodig.

Maar wil je nu of in de toekomst dingen aanpassen zoals:

1. PHP-code;
2. Templatebestanden;
3. ‘Theme.json’;
4. Theme-specifieke functies;
5. Eigen stylesheets;
6. WooCommerce-template overrides?

Dan is een child theme een heel goed idee.

Conclusie: niet iedere WordPress-website heeft een child theme nodig, maar het is wel aan te raden

Een child theme heeft een heel duidelijke functie: maatwerk aan een WordPress theme gescheiden houden van het parent theme.

Daardoor kun je het parent theme blijven updaten zonder dat je eigen bestanden worden overschreven.

Maar ben je niet van plan om ooit de bestanden van je theme aan te passen? Dan is een child theme in principe niet nodig. Echter, ik installeer zelf voor de zekerheid wel graag een child theme. Het kan immers makkelijk voorkomen dat je toch iets wilt wijzigen, nu of over een jaar, en dan is het fijn om dat gewoon zonder zorgen te kunnen doen.

Wil je eerst uitzoeken welk type WordPress theme bij je website past? Lees mijn artikel over een WordPress thema kiezen.

Wil je je bestaande website technisch laten aanpassen zonder zelf met themebestanden te werken? Bekijk dan mijn WordPress ondersteuning.

In dit artikel staat een affiliatie link. Klik hier voor meer informatie.